Kategorie
Porady

4 ważne usługi w OPAC

System biblioteczny SowaSQL oferuje usługi, które mogą sprawić, że katalog biblioteczny stanie się jeszcze bardziej interesujący dla czytelników. Są to: prezentacja nowości bibliotecznych, udostępnienie metadanych „Wolnych Lektur”, samodzielne zapisywanie się do biblioteki oraz składanie propozycji zakupu książek.

pixebay.com

Nowości w OPAC

Wybór książek w katalogu on-line bywa spontaniczny, a decyzje o wypożyczeniu konkretnych tytułów podejmowane są często w oparciu o eksponowane okładki dokumentów.

OPAC systemu SowaSQL umożliwia prezentowanie propozycji czytelniczych w kolekcji „Nowości”. Kolekcje tworzy bibliotekarz, który powinien pamiętać, że zbyt duża oraz zbyt mała liczba udostępnionych w niej opisów dokumentów – nie jest dobrym rozwiązaniem. Podobnie, zbyt rzadkie meliorowanie kolekcji nie przyniesie dobrego efektu. Konieczne jest zrównoważenie liczby rekordów w kolekcji, w stosunku do czasu ich udostępnienia. Lepiej udostępniać mniej i częściej ją uzupełniać lub zmieniać.

Kolekcje „Nowości” mogą zawierać również opisy e-booków. Mogą to być „Wolne Lektury” lub subskrybowane zbiory: IBUK Libra, NASBI i Legimi. Liczba udostępnionych e-booków w OPAC powinna być rozsądna, a zasób często aktualizowany.

Wolne Lektury

Pomysł Fundacji Nowoczesna Polska, aby stworzyć narzędzia dostępu do wolnych dóbr kultury i dać powszechne prawo do korzystania do ponad 5500 utworów literackich z domeny publicznej, znalazł zastosowanie w setkach „sowich” katalogów. Wolne Lektury zaczęto integrować w katalogach OPAC systemów Sowa z końcem 2014 roku.

„Wolne Lektury” udostępniane są w wielu formatach. Formaty hybrydowe (PDF) można otworzyć na dowolnym urządzeniu, również mobilnym (tablet, smartfon); formaty tekstowe (mobi, epub) można przenieść ma dedykowane czytniki e-booków, formaty dźwiękowe (audiobooki) warto odsłuchać bezpośrednio w katalogu bibliotecznym, natomiast książki w standardzie DAISY (dla osób niewidomych lub niedowidzących) odtworzyć w dowolnym urządzeniu lektorskim.

System SowaSQL jest przystosowany do automatycznego i bezpośredniego udostępnienia elektronicznej treści „Wolnych Lektur”. Metadane e-booków z miniaturami okładek są odpowiednio grupowane i indeksowane (OAI-PMH, MARC21) w systemie. Otrzymują także stosowane deskryptory i statusy dostępności.

Warto dodać, że systemy SowaSQL są przystosowane do współpracy z wszystkimi popularnymi platformami e-booków, oferującymi dostęp do polskiej i światowej literatury, w tym klasyki oraz nagradzanych nowości literackich.

Samodzielny zapis

Użytkownicy niezapisani do biblioteki mogą również rezerwować książki, dzięki możliwości samodzielnego zapisu do biblioteki. Usługa ta jest dostępna również dla tych, którzy wejdą na profil biblioteki w portalu w.bibliotece.pl

Włączenie rejestracji czytelnika (usługa na życzenie) w katalogu SowaSQL może, w pewnym sensie, rozwiązywać problem włączenia „nieużytkowników” do społeczności biblioteki.

Proces zapisu czytelnika do biblioteki jest prosty, a funkcja łatwa do odnalezienia w OPAC. Wystarczy wejść w „Konto”, wypełnić prosty formularz, a następnie odebrać mail, wygenerowany i wysłany przez system. W tym momencie czytelnik może już zalogować się do katalogu on-line i korzystać z wszystkich dostępnych usług.

Zaproponuj zakup do biblioteki

Po zalogowaniu w katalogu OPAC czytelnik może zgłosić propozycje nabycia zbiorów do biblioteki za pomocą prostego formularza zawierające pola:. „Autor proponowanej pozycji”; „Tytuł proponowanej pozycji”; „Wydawca, rok wydania”; „Uwagi”; „Preferowana agenda odbioru”; „Alternatywna agenda odbioru”.

Ich wypełnienie oraz kliknięcie „Wyślij”, powoduje automatyczne skierowanie zapytania do programu katalogującego SowaSQL i dalej jest procedowane przez bibliotekarza. Jeśli prośba użytkownika zostanie spełniona, system automatycznie powiadomi zainteresowanego o odbiorze książki we wskazanej agendzie.

Podobną funkcją dla omawianej usługi jest „Złóż zamówienie międzybiblioteczne”. Po zalogowaniu się użytkownika w OPAC, sporządzenie kwerendy internetowej polega na wypełnieniu i wysłaniu formularza zawierającego dwa pola: „opis przedmiotu zamówienia” oraz „uwagi”.


Zachęcamy BIBLIOTEKARZY do informowania Czytelników o dobrych i sprawdzonych usługach, dostępnych w katalogach OPAC. Wystarczy zgłosić na portalu wsparcie.sowasql.pl, mailowo lub telefonicznie chęć uruchomienia samodzielnego zapisu do biblioteki, propozycje zakupu zbiorów, złożenie zamówienia międzybibliotecznego czy integracji „Wolnych Lektur”.

Zachęcając do dalszej eksploracji zbiorów, przypominamy też, że katalog OPAC automatycznie dostosuje się do ekranów smartfonów, gdyż został zaprojektowany i zbudowany z myślą o użytkownikach mobilnych.

Dostęp do instrukcji w portalu wsparcie.sowasql.pl

Przeczytaj też:

Kategorie
Porady

OPAC w czasach zarazy

Zamknięcie biblioteki dla czytelników nie musi wiązać się ze spadkiem aktywności w OPAC. Katalog, prócz informacji o zbiorach dostępnych w bibliotece, przedstawia metadane zasobów posiadających formę elektroniczną.

Podpowiadamy jak wykorzystać możliwości OPAC systemu bibliotecznego SowaSQL w czasie przerwy w udostępnianiu książek:

  • kolekcja „Nowości”

Zazwyczaj zawiera informacje o nowych książkach w bibliotece. Gdy biblioteka jest zamknięta, do kolekcji „Nowości” warto dodać rekordy e-booków i audiobooków, których metadane zostały zintegrowane z OPAC systemów Sowa. Mogą to być Wolne Lektury, których zasoby stały się ważnym źródłem tekstów lektur dla uczniów pracujących w domu, lub subskrybowane zbiory: IBUK Libra, NASBI i Legimi. Liczba udostępnionych e-booków w OPAC powinna być rozsądna, a zasób aktualizowany.

  • kolekcje tematyczne

Można stworzyć wiele rodzajów kolekcji w OPAC, zarówno dla książek jak i zbiorów elektronicznych, odpowiednio je pogrupować i nimi zarządzać. Kolekcje tematyczne prezentują zapowiedzi wydawnicze, audiobooki, zbiory regionalne, opracowania metodyczne lub urządzenia elektroniczne, tj. czytniki ebooków, czytaki.

Katalog Publicznej Biblioteki Pedagogicznej w Poznaniu – https://katalogi.pbp.poznan.pl/
  • bibliografie regionalne

Stanowią część ogólnopolskiego systemu bibliografii regionalnych i pełnią funkcję uzupełniającą w odniesieniu do narodowych wykazów publikacji. Zawierają opisy z adnotacjami wydawnictw związanych z poszczególnymi województwami, powiatami lub regionami geograficzno-historycznymi.

Warto korzystać z wojewódzkich systemów bibliograficznych, tj. Bibliografia Małopolski, Bibliografia Podkarpacia, Bibliografia Regionalna Wielkopolski, System Bibliografii Regionalnej Województwa Łódzkiego, itd. Bibliografie gromadzą i porządkują piśmiennicze dziedzictwo lokalnej społeczności małych ojczyzn oraz są interesującą alternatywą do kwerend w google.com


Więcej o ebookch w systemach Sowa:

„Wolne Lektury” w katalogach SOWY

E-booki w katalogu bibliotecznym

NASBI w katalogu biblioteki

Legimi w katalogach bibliotek SOWA

E-booki w katalogach SowaSQL

Przeczytaj też:

Kategorie
Porady

E-booki w katalogach SowaSQL

Zasoby elektroniczne (Wolne Lektury, Legimi, IBUK Libra, NASBI), niepodlegające rejestracji inwentarzowej w bibliotekach, mogą zostać automatycznie włączone do katalogów bibliotek systemów SowaSQL.

Opisy bibliograficzne e-booków integrują się w OPAC i funkcjonują tak, jak informacje o tradycyjnych zbiorach bibliotecznych. Rekordy otrzymują odpowiednie deskryptory w MARC 21 , status dostępności itd.

E-booki w katalogach SowaSQL

Systemy SowaSQL są przystosowane do zautomatyzowanej współpracy z platformami e-booków, oferującymi dostęp do polskiej i światowej literatury, w tym klasyki oraz nagradzanych nowości literackich. Biblioteki, które zdecydują się udostępnić w katalogach OPAC zasoby wybranych dostawców e-booków, proszone są o zgłoszenia w portalu https://wsparcie.sowasql.pl/

fot. https://pxhere.com/

Kategorie
Porady System Sowa

W kierunku mobilności. Nowe katalogi OPAC systemów SOWA

Nowy katalog OPAC został wzbogacony o nowatorskie usługi, dzięki którym komunikacja między biblioteką a użytkownikami staje się coraz bardziej transparenta. Prócz wdrożenia specjalistycznych narzędzi programistycznych, których zadaniem jest utrzymanie kompatybilności stron katalogów z szybko rozwijającymi się przeglądarkami internetowymi, postępuje rozwój funkcji społecznościowych, które wraz z technologiami mobilnymi stały się fundamentem idei Web2.0. Rosnąca liczba użytkowników urządzeń przenośnych wymusza konkretne działania związane z użytecznością katalogów bibliotecznych. Ich efektem jest możliwość personalizacji i optymalizacji aplikacji internetowych oraz stosowanie technologii nieznanych dotąd w bibliotekach, a powszechnie wykorzystywanych przez współczesnego konsumenta informacji.

Estetyka przede wszystkim…

Sposób prezentowania informacji o zbiorach w katalogu on-line jest ważną cechą wizerunkową biblioteki, a ciekawie „obudowany” opis bibliograficzny ma potencjał przyciągnięcia uwagi czytelników. Dlatego unowocześniono szereg drobiazgów, z których najistotniejszym jest „widoczny” panel odsyłający do szerszych informacji o dokumencie, tj. recenzja, inne wydania, QR kod. Wbudowano również stronę zawierającą informację o korzystaniu z ciasteczek (HTTP Cookie). Jest ona nie tylko kolorystycznie dopasowana do motywu graficznego katalogu, ale też zawiera istotne informacje na temat ciasteczek i sposobu zarządzania nimi przez użytkownika.

Kody QR i kody kreskowe

Prezentowanie kodu QR dla udostępnionego dokumentu w katalogu bibliotecznym jest w Polsce absolutnie nowatorskim rozwiązaniem, stosowanym jednak w bibliotekach w Stanach Zjednoczonych. Nowa wersja katalogu on-line systemu SOWA pozwala pobrać kod QR z każdego „rekordu” w systemie bibliotecznym i wykorzystać go w dowolnym celu, np. wydrukowania w formie nalepki na książce, ulotce informacyjnej, infografice itp. Temat ten wymaga szerszego omówienia i niebawem zostanie bardziej szczegółowo omówiony. W katalogu, tuż obok kodu została zawarta informacja czym jest znak QR (Quick Response) oraz jak można go odczytać. Zob. www.wadowice-wbp.sowa.pl/

Funkcją, która z pewnością zostanie doceniona przez użytkowników smartfonów korzystających z internetowego „Konta czytelnika”, jest dodanie numeru karty bibliotecznej do generowanego obrazka z kodem kreskowym. Kod użytkownika można pobrać bezpośrednio z katalogu OPAC po zalogowaniu się i zapisać w telefonie komórkowym lub tablecie, a następnie użyć w celu identyfikacji w bibliotece lub w automatach samoobsługowych. Pod kodem został dodatkowo dodany numer czytelnika na wypadek pojawienia się trudności w jego odczytaniu.

fot. flickr.com/herzogbr/  (CC BY-NC-SA 2.0) 

Katalogi coraz bardziej „nasze”

Personalizacja „Konta czytelnika” w katalogu OPAC stała się faktem. Wprawdzie użytkownicy nie mają jeszcze możliwości dopasowania kolorystyki tła ekranu do nastroju, ale zyskali możliwość samodzielnego wgrania do systemu swojego zdjęcia, które będzie widoczne po zalogowaniu się w katalogu, a niebawem też w module wypożyczeń. Możliwość samodzielnego dokonywania wyboru subskrybowanych powiadomień, to kolejna funkcjonalność systemu, dzięki której użytkownik może decydować o włączeniu lub wyłączeniu e-mailowych monitów, tj. przypomnienie o nieodebranych rezerwacjach, upływającym terminie zamówienia lub zwrotu, itp.

Udogodnienia dla słuchających

Wraz z włączeniem do katalogów Wolnych Lektur pojawiła się możliwość odtwarzania audiobooków, które stanowią pokaźny fragment cyfrowych zasobów. Wśród udostępnionych słuchowisk znajdują się dzieła posiadające strukturę wielu rozdziałów, prezentowanych jako osobne pliki dźwiękowe. Obecna wersja katalogu OPAC umożliwia odtwarzanie playlisty danego dzieła, bez konieczności uruchamiania pojedynczych plików. Poprawiono też odsłuchiwanie plików w formacie ogg.

Kategorie
System Sowa

NASBI w katalogu biblioteki

NASBI to internetowa wypożyczalnia specjalistycznych e-booków, która funkcjonuje na zasadach podobnych do tradycyjnej biblioteki, oferując zdalny dostęp do kilku tysięcy e-booków.

Informujemy, że systemy biblioteczne SOWA2/MARC21 oraz SowaSQL jako pierwsze w Polsce zostały przystosowane do współpracy z nowoczesną platformą edukacyjną NASBI.

Pierwszym katalogiem bibliotecznym, który umożliwił automatyczny, zdalny dostęp do e-booków z platformy NASBI jest OPAC WWW Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu. Katalog tej biblioteki zawiera już informacje o innych elektronicznych dokumentach z serwisów tj.: IBUK Libra czy Wolne Lektury. Obecnie, łącznie z NASBI, to aż 4500 e-booków.

Dostęp do zasobów NASBI możliwy jest bezpośrednio z katalogu on-line biblioteki, ale wymaga jednorazowej aktywacji konta na stronie http://nasbi.pl/rejestracja.html, po której można za darmo korzystać z e-booków w siedzibie biblioteki lub poza nią. W tym celu poznańscy bibliotekarze zapraszają czytelników do odebrania specjalnego kodu dostępu do usługi, który gwarantuje zdalny dostęp do e-booków, ich błyskawiczne wypożyczenie i wygodne korzystanie z publikacji.

Zachęcając do korzystania z usług NASBI, prosimy o zapoznanie się z informacjami o dokumentach (klik w wielokropek obok „rozwiń streszczenie”)www.poznan-wbp.sowwwa.pl/


Zasoby NASBI zostały włączone do portalu http://w.bibliotece.pl, w którym możemy je wyszukiwać, wpisując np. nazwę wydawcy: http://w.bibliotece.pl/search/?q=wydawnictwo%3Anasbi

Biblioteki, które chcą udostępnić zasoby z platformy NASBI w katalogu on-line biblioteki, proszone są o zgłoszenie na adres mailowy konsorcjum.sowa@gmail.com

Kategorie
Porady System Sowa

E-booki w katalogu bibliotecznym

Dynamicznie rozwijane usługi dostępu do zbiorów elektronicznych w katalogach systemów SOWA2/MARC21 zaowocowały w ostatnim czasie połączeniem opisów „Wolnych Lektur” z informacjami o zbiorach bibliotecznych w katalogach. Równie ważny jest też dostęp do komercyjnych zbiorów elektronicznych, które są powszechnie oferowane na rynku e-wydawnictw. Wśród bibliotek najpopularniejszym dostawcą ebooków jest czytelnia internetowa IBUK Libra, należąca do Wydawnictwa Naukowego PWN. Serwis umożliwia dostęp do elektronicznej biblioteki książek za pomocą specjalnego kodu PIN wydawanego nieodpłatnie na życzenie zarejestrowanym czytelnikom bibliotek.Dostęp do IBUKa umożliwia strona serwisu zaopatrzona w wyszukiwarkę; wiele bibliotek oferuje jednak dostęp do ebooków z lokalnego katalogu OPAC, opracowując informacje o e-zbiorach z autopsji. Obecnie nie jest to już konieczne…


Nowa wersja katalogu internetowego systemu SOWA2/MARC21 dostarcza ważne unowocześnienia w zakresie udostępniania informacji o zbiorach bibliotecznych.

Bliższa współpraca katalogu z portalem w.bibliotece.pl

Katalog OPAC WWW został wzbogacony o specjalny panel, dzięki któremu można dowiedzieć się dodatkowych informacji o bibliotece z portalu w.bibliotece.pl

W panelu, który jest umiejscowiony pod katalogiem OPAC, widoczne są dwa ostatnie wpisy z bloga biblioteki z portalu w.bibliotece.pl (opóźnienie wynosi ok. 1 h od czasu publikacji tekstu w portalu). Jeśli w treści ogłoszenia w portalu zawarta jest grafika, zostanie wówczas również zaprezentowana w panelu OPAC. Dodano również przyciski odsyłające do: podstawowych wiadomości o bibliotece (strona profilowa biblioteki), ogłoszeń na blogu, forum dyskusyjnego, a także ekspozycji zbiorów bibliotecznych.

Integracja zasobów IBUK Libra

Obecnie integracja zasobów informacyjnych IBUK Libra w systemie SOWA2/MARC21 jest w pełni automatyczna (zbiory aktualizują się samoczynnie raz dziennie). System biblioteczny pobiera informacje bibliograficzne z bazy IBUK wraz z miniaturą okładki i za pomocą specjalnego konwertera przenosi je do katalogu OPAC oraz odpowiednio indeksuje (m.in. słowa kluczowe z opisów ebooków mapowane są do haseł przedmiotowych MARC21, które można zmodyfikować). Niektóre książki posiadające rozbudowane opisy bibliograficzne (streszczenia) są prezentowane w formie skróconych opisów, dynamicznie rozwijanych po kliknięciu.

Na uwagę zasługuje fakt, że dzięki nowatorskim rozwiązaniom technicznym pomiędzy systemem SOWA2/MARC21 a portalem w.bibliotece.pl, opracowano relacje między wydaniami tych samych tytułów książek w jednej bibliotece. Dla czytelnika oznacza to możliwość swobodnego wyboru pomiędzy wypożyczeniem książki fizycznej a dostępem do książki elektronicznej z serwisu IBUK Libra, a nawet „Wolnych Lektur” .


Oferta IBUK Libra dostępna jest w m.in. w katalogu on-line Miejskiej Bibliotece Publicznej w Olsztynie – https://katalog.mbp.olsztyn.pl/ (w indeksie Wydawca można też wpisać hasło „ibuk libra”). Pełna oferta książek IBUK Libra dostępna jest natomiast w portalu w.bibliotece.pl


Warunkiem włączenia IBUK Libra w katalogu bibliotecznym jest korzystanie z aktualnej wersji systemu SOWA2/MARC21 lub SowaSQL oraz integracja zbiorów biblioteki w portalu w.bibliotece.pl  Usługa jest darmowa.

Kategorie
System Sowa

„Wolne Lektury” w katalogach SOWY

Pod koniec 2014 r. rozpoczęto udostępnianie „Wolnych Lektur” w katalogach bibliotecznych systemu SOWA2/MARC21. Pierwszą biblioteką, która uruchomiła usługę była Podgórska Biblioteka Publiczna w Krakowie. W następnej kolejności: Krowoderska Biblioteka Publiczna w KrakowieŚródmiejska Biblioteka Publiczna w KrakowieMiejska Biblioteka Publiczna w OlsztynieBiblioteka Publiczna Miasta i Gminy ZagórówBiblioteka Publiczna Gminy Powidz oraz Biblioteka Miejska w Mrągowie.

Projekt Fundacji Nowoczesna Polska pn. „Wolne Lektury” został udostępniony w portalu e-usług bibliotecznych w.bibliotece.pl na początku 2014 roku. Portal ten posiada elastyczne mechanizmy i protokoły umożliwiające włączanie różnorodnych baz danych dostępnych w internecie. 

Jak udostępniać „Wolne Lektury”?

System biblioteczny SOWA2/MARC21 jest obecnie w pełni przystosowany do automatycznego włączenia i bezpośredniego udostępnienia kolekcji „Wolnych Lektur” w katalogu on-line. Opisy bibliograficzne ebooków wraz z miniaturami okładek są odpowiednio grupowane i indeksowane w programie. Pliki PDF otwierane są bezpośrednio w portalu WolneLektury.pl, natomiast formaty natywne dla e-czytelników (mobi, epub) można pobrać na dysk i przenieść na mobilne urządzenia. Dodatkowo dostępne audiobooki można odsłuchać bezpośrednio w katalogu bibliotecznym (MP3).

Usługa jest darmowa. Warunkiem włączenia „Wolnych Lektur” w katalogu bibliotecznym jest korzystanie z aktualnej wersji systemu SOWA2/MARC21 lub SowaSQL oraz integracja zbiorów biblioteki w portalu w.bibliotece.pl

Jak szukać „Wolne Lektury”?

Użytkownik katalogu, który przykładowo wpisze w tytule Dziady uzyska informacje o zbiorach tradycyjnych dostępnych w bibliotece, oraz informację o dokumencie w formie elektronicznej. Jest to opis dzieła dostępnego z „Wolnych Lektur”. Może również wpisać w tytule serii Wolne Lektury, aby uzyskać informacje o wszystkich darmowych ebookach dostępnych w katalogu bibliotecznym.


Biblioteki, które chcą udostępniać „Wolne Lektury” w katalogu on-line swojej biblioteki, proszone są o jednorazowe zgłoszenie na adres mailowy konsorcjum.sowa@gmail.com Na podstawie zebranych wniosków, zostanie opracowana lista bibliotek oczekujących na integrację ebooków. Uruchamianie usługi będzie realizowane sukcesywnie. Każda biblioteka może uzyskać pomoc w zakresie promocji usługi w mediach.

Nowoczesne katalogi internetowe oparte na Web 2.0 stały się dobrym sposobem na łowienie czytelników w sieci. Zachęcamy zatem do współpracy i udostępniania „Wolnych Lektur” w katalogach bibliotecznych.