Kategorie
Porady

Mobilny katalog biblioteki na miarę XXI wieku

Zachęcamy wszystkich bibliotekarzy użytkujących systemy SowaSQL, zarówno w wersji Standard jak i Premium, do udostępniania informacji o nowym katalogu biblioteki. Prosimy o upowszechnienie poniższego tekstu w mediach lokalnych i internecie (np. na stronach bibliotek, facebooku itd.) w celu popularyzacji wiedzy o dostępności katalogu OPAC w środowisku urządzeń przenośnych. Tekst można wykorzystać wedle własnego uznania, dokonując ewentualnych modyfikacji. Jednocześnie zachęcamy do dodania katalogu biblioteki do głównego ekranu smartfonu. Więcej inf. https://wsparcie.sowasql.pl/

Zachęcamy do korzystania z usług dostępnych w internetowym katalogu (np. https://www.moszczenica-gbp.sowa.pl) na smartfonach i tabletach. Katalog naszej biblioteki jest już „mobilny”. Oznacza to, że automatycznie dostosowuje się do ekranów wszystkich urządzeń, na których zostanie uruchomiony.

Użytkownicy korzystający z katalogu biblioteki na telefonach komórkowych mogą docenić przede wszystkim intuicyjną nawigację i przejrzystą szatę graficzną, którą wyraża nowoczesny układ nagłówka i tzw. hamburgerowe menu dopasowujące się do różnych rodzajów ekranów urządzeń mobilnych. W ślad za tym idą kolejne usprawnienia tj. menu wyboru katalogu zmieniające się automatycznie w tzw. kafelki na wyświetlaczach smartfonów. Zmodernizowano i ujednolicono styl oraz działanie formularzy logowania, samodzielnego rejestrowania się w bibliotece, składania propozycji zakupu itp. Uproszczono i ujednolicono również prezentację opisów bibliograficznych zgodnie z zaleceniami WCAG 2.0.

Nasz  katalog oferuje także prowadzenie inteligentnych poszukiwań w jednym polu, tzw. wyszukiwanie proste, pozwalającym na wyszukiwanie informacji o zbiorach we wszystkich strefach opisu. Jeśli wynik poszukiwań będzie pozytywny, to system wskaże opisy dokumentów zawierające poszukiwane słowa, które występują zarówno w opisie tytułu, twórcy czy w grupie tematów. Wystarczy, że wprowadzimy jakieś słowo w oknie „Co mogę dla Ciebie znaleźć?”

W nowoczesny sposób zaprezentowano również nowości czytelnicze na stronie głównej wyszukiwarki. Przedstawia ona 5 najnowszych okładek pochodzących z kolekcji „Nowości”. Kompletną kolekcję „Nowości” można otworzyć, klikając w niewielki przycisk zlokalizowany w prawej części panelu na górze.

Nową wersję naszego katalogu cechuje intuicyjność i prostota, ale też szybsze działanie i bezpieczeństwo, gdyż posiadamy bezpieczny certyfikat SSL.

Zapraszamy do naszego katalogu z komputera i ze smartfona!

Kategorie
System Sowa

Prostota jest szczytem wysublimowania

Full title: Portrait of a Lady Artist: Workshop of Rogier van der Weyden Date made: about 1460 Source: http://www.nationalgalleryimages.co.uk/ Contact: picture.library@nationalgallery.co.uk Copyright © The National Gallery, London

Biblioteki pracujące z systemem bibliotecznym SowaSQL Standard (wcześniej był to system Sowa2/MARC21) otrzymały nowoczesny, mobilny OPAC. W internetowym katalogu zmieniło się niemal wszystko. Panel wyszukiwawczy stanowiący dotychczas zasadniczą część katalogu WWW został zupełnie zmodernizowany. Zrezygnowano z trzech formularzy umożliwiających tworzenie zaawansowanych kwerend w indeksach, a także z mechanizmów opartych o algebrę Boole’a i co ważne: zaimplementowano wyszukiwanie zgodne z nowym silnikiem bazy danych.

Nowy OPAC wyróżnia kilka istotnych funkcji:

  • wyszukiwanie proste dla SowaSQL Standard

Nowa, czwarta edycja OPAC oferuje prowadzenie poszukiwań w jednym polu (tzw. wyszukiwanie proste), pozwalającym na wyszukiwanie informacji o zbiorach we wszystkich strefach opisu bibliograficznego. Jeśli wynik poszukiwań będzie pozytywny, to system wskaże opisy dokumentów zawierające poszukiwane słowa, które występują zarówno w opisie tytułu, twórcy czy w grupie tematów. Ponadto system umożliwi filtrowanie wyników wyszukiwania za pomocą dat wydania dokumentów. Wystarczy, że klikniemy w opcję „Zmień” usytuowaną nad polem wyszukiwawczym.

Mechanizmy te funkcjonują nie tylko w wyszukiwaniu prostym, ale też w wyszukiwaniu opartym o indeksy. Wyszukiwanie proste możemy też łatwo zmienić na zaawansowane klikając w odpowiednią opcję znajdującą się pod oknem wyszukiwawczym.

  • propozycje bibliotekarzy czyli kolekcje tematyczne

Nowa wersja OPAC pozwala na dynamiczne tworzenie kolekcji tematycznych. W tym celu, w menu katalogu pojawiła się opcja „Kolekcje”, której kliknięcie przełączy wyszukiwarkę w tryb wyboru kolekcji. Prezentowane tam kolekcje to dane bibliograficzne „nowości” oraz „zapowiedzi” bibliotecznych. „Zapowiedzi” to opisy książek, którym nie dodano pól zasobów i które jeszcze nie trafiły do wypożyczalni.

  • prezentacja „nowości” bibliotecznych

Rutynowe zachowania użytkowników OPAC wskazują nie tylko na korzystanie z narzędzi wyszukiwawczych. Wybór książek bywa często spontaniczny a przyczyną decyzji dotyczącej wypożyczenia może być eksponowany opis dokumentu w katalogu. Obserwacja tych tendencji wpłynęła na formułę samego OPAC i pozwoliła opracować nowy panel na stronie głównej wyszukiwarki. Służy on do prezentacji pięciu propozycji czytelniczych pochodzących z kolekcji „Nowości”. Prezentowane w ten sposób okładki książek mają na celu zachęcenie użytkownika biblioteki do wypożyczenia lub dalszej eksploracji książek z grupy „nowości”. Dlatego też na końcu panelu z nowościami znajduje się aktywny przycisk (…) odsyłający do kompletnej kolekcji zawierającej informacje o nowościach. Warto zauważyć, że opisy nie posiadające okładek mają „okładkę zastępczą”, która nie zdradza formy zawartości dokumentu.

  • prosto, szybko i bezpiecznie

Architektura OPAC systemów Sowa ewoluuje w kierunku mobilności. Zmienił się sposób prezentacji opisów bibliograficznych książek i ebooków, dodano bowiem możliwość wyświetlenia streszczenia bez otwierania strony rekordu. Dla opisów książek usprawniono sposób prezentacji informacji o dostępności dokumentów. To ważny krok dla korzystających z OPAC na smartfonach. Wystarczy, że poszukiwany przez użytkownika opis dokumentu występuje w trzech placówkach, a lista placówek będzie rozwinięta. Jeśli lista dostępności zbiorów będzie „zwinięta”, to system wygeneruje informację o liczbie placówek, w których znajduje się dokument. Opisy ebooków również przeszły metamorfozę i obecnie prezentują się w „skróconej” formie. Zmieniono kolorystykę dostępności ikon IBUK Libry i Wolnych Lektur dzięki czemu są teraz bardziej czytelne.

Nową wersję OPAC cechuje intuicyjność i prostota, ale też szybsze działanie i bezpieczeństwo. Wyeliminowano drobne błędy mogące opóźniać funkcjonowanie aplikacji i dokonano zmian na koncie użytkownika. Ponadto wszystkie katalogi systemów SowaSQL w usłudze hostingu mają gwarantowany darmowy certyfikat SSL. Opisy książek w zakładce „Oczekujące” zostały w pierwszej kolejności posortowane według miejsca w kolejce oczekujących, a dopiero w drugiej – według daty wypożyczeń. Dokumenty posiadające status „do odbioru” są natomiast prezentowane jako „pierwsze na liście”.

To nie koniec innowacji OPAC w systemach SowaSQL Standard. Niebawem kolejne aktualizacje. Każdy użytkownik może mieć jednak wpływ na przyszłość katalogów WWW. Wystarczy zalogować się i wziąć udział w dyskusji – wsparcie.sowasql.pl
Kategorie
System Sowa

Nowy OPAC – zaprojektowany z myślą o przyszłości

Public Domain, Michelangelo https://en.wikipedia.org/

W ostatnim dziesięcioleciu katalogi biblioteczne systemów Sowa znacząco ewoluowały. Zmieniły się sposoby prezentowania informacji o zbiorach bibliotecznych. Pojawiły się miniatury okładek wzbogacające opisy bibliograficzne oraz funkcje społecznościowe, tj. oceny i recenzje książek oraz koszyki na rekordy usprawniające końcowe czynności przed rezerwacją zbiorów. Internetowe katalogi przestały być wyłącznie wyszukiwarkami i stały się „oknem” bibliotek, przez które można dostrzec nowości czytelnicze, zapisać się samodzielnie do biblioteki oraz zgłosić bibliotekarzowi propozycje zakupu książki czy złożyć zamówienie międzybiblioteczne. Rozwojowi tych funkcjonalności towarzyszyło upraszczanie samych wyszukiwarek, które wzorem Google.com, oferują dziś precyzyjne i dynamiczne dotarcie do poszukiwanego dokumentu.

Przejrzyście, elastycznie, responsywnie

Katalog biblioteczny w dobie informacji cyfrowej musi podlegać ciągłym przeobrażeniom. Szczególnie w zakresie architektury informacji, a więc organizacji treści, jej nazewnictwa oraz nawigacji i wyszukiwania. Ma to wpływ na jego użyteczność. Technologie projektowania stron WWW w XXI w. pozwalają na tworzenie witryn, których zawartość, układ i wygląd treści dostosowują się automatycznie do ekranów wszystkich urządzeń, na których są prezentowane. Założenia te zostały z powodzeniem wykorzystane w czwartej wersji katalogu OPAC (v.4.00 i kolejne poprawki oraz mniejsze aktualizacje) systemów SowaSQL.

Użytkownicy korzystający z katalogu biblioteki na smartfonach docenią przede wszystkim intuicyjną nawigację i przejrzystą szatę graficzną, którą wyraża nowoczesny układ nagłówka i menu (zwane hamburgerowym lub kanapkowymdopasowujące się do różnych rodzajów ekranów urządzeń mobilnych. W ślad za tym idą kolejne usprawnienia tj. ukrywany panel filtrów (faset) oraz menu wyboru katalogu zmieniające się automatycznie w kafelki na wyświetlaczach telefonów komórkowych. Zmodernizowano i ujednolicono styl oraz działanie wszystkich formularzy: logowania i generowania nowego hasła użytkownika, samodzielnego rejestrowania użytkownika w bibliotece, składania propozycji zakupu czy zamówień międzybibliotecznych. Wykonane w technologii HTML5 formularze są odpowiednio duże i czytelnie opisane. Ponadto w formularzach wypełnianych bez logowania użytkownika zastosowano nowe mechanizmy zabezpieczeń (reCaptcha), które chronią przed internetowymi robotami. Korzystanie na smartfonach i tabletach z usług dostępnych w katalogu stało się tym samym wygodne i niezobowiązujące.

Użytkownik zalogowany do OPAC na smartfonie ma do dyspozycji bardziej funkcjonalne konto, a w nim przebudowane sekcje informacji o dostępności. Nowością jest zmiana dotychczasowego układu menu, które obecnie zawiera zgrupowane informacje o dokumentach wobec których użytkownik biblioteki ma zobowiązania. Listy prezentujące wypożyczenia oraz ich historie zostały ujednolicone. Mają taki sam styl w jakim prezentowane są wyniki wyszukiwania. Przebudowany został także panel zmiany hasła. Nowy wygląd i rozkład informacji powinien znacząco poprawić korzystanie z konta i jego nawigację.

Wśród nowości jest też prezentacja miniatury okładki przy opisie bibliograficznym pochodzącym z portalu w.bibliotece.pl To ważna zmiana, gdyż w sytuacji braku lokalnej okładki przy rekordzie, metadane opisowe dokumentu zostaną wzbogacone okładką z portalu. Uproszczenie i ujednolicenie prezentacji informacji bibliograficznych zmierza stopniowo w kierunku wytycznych dotyczących dostępności serwisów internetowych dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w zasadach WCAG 2.0.

Wzorem sklepów internetowych dotychczasowy schowek został zastąpiony koszykiem. Koszyk ma też większą funkcjonalność niż schowek, bo pozwala „przetrwać” kolejne wizyty na stronie WWW. Przeglądarka bowiem zapamiętuje jego zawartość i pozwala na jej przejrzenie na smartfonie. Wystarczy żeby była powiązana między komputerem a smartfonem. W przyszłości funkcjonalność koszyka będzie się zwiększać; zostaną dodane mechanizmy filtrowania, błyskawicznej realizacji operacji i większej współpracy z przeglądarką WWW.

Istotną zmianą nowej wersji OPAC systemu Sowa jest zmiana nazw operacji związanych z dokonywaniem wypożyczeń i zamówień dokumentów. Zdecydowano zrezygnować z dotychczasowych terminów, które funkcjonowały przez lata jako „zamawianie” i „rezerwacja”. W zamian pojawiły się nazwy przyjazne i bardziej zrozumiałe. Jeśli książka jest dostępna w bibliotece i można ją natychmiast wypożyczyć, to użytkownik ma do dyspozycji ikonkę w kolorze zielonym zawierającym hasło „wypożycz”. Natomiast jeśli książka została wypożyczona i jest niedostępna w bibliotece, to użytkownik może skorzystać z ikonki w kolorze pomarańczowym zawierającej hasło „zapisz się”. Ikono towarzyszą również opisy dostępności egzemplarzy.

Wart odnotowania jest też nowy sposób prezentowania nowości czytelniczych na stronie głównej wyszukiwarki, który przedstawia 5 najnowszych okładek pochodzących z kolekcji „Nowości”. Kompletną kolekcję „Nowości” można otworzyć, klikając w przycisk „Zobacz wszystkie nowości”, który jest zlokalizowany w prawej części panelu. Wprowadzono także nowy, dynamiczny sposób zarządzania kolekcjami tematycznymi. W lewej, górnej części menu katalogu widoczne są „Kolekcje”, których kliknięcie powoduje przełączenie wyszukiwarki w tryb wyboru kolekcji. Lista „Kolekcji” posiada dwie odrębne funkcje „Nowości” i „Zapowiedzi”. „Nowości” w menu „Kolekcje” dotyczą tych informacji o dokumentach, dla których uwzględniono już pola egzemplarzy. „Zapowiedzi” natomiast dotyczą tych informacji o zbiorach, dla których nie dodano jeszcze żadnych egzemplarzy.

Katalog biblioteczny, który dziś jest rozumiany wyłącznie w kontekście internetowej bazy elektronicznej, nie jest już autonomicznym komponentem świata bibliotecznego. Jest fragmentem informacyjnej rzeczywistości, która podlega wielu przeobrażeniom. Czekamy zatem na kolejne interesujące zmiany…
Kategorie
System Sowa

Kompeksowo i elastycznie – katalog OPAC systemu SowaSQL

Biblioteki użytkujące system biblioteczny SowaSQL od kilku miesięcy mają możliwość prezentowania informacji o zasobach biblioteki w nowym katalogu OPAC, który dynamicznie dopasowuje się do wielkości ekranu i jest wzbogacony o nawigację fasetową.

Zmian technicznych w katalogu OPAC jest sporo. W większości są one jednak „niewidoczne”, ale ich istnienie doceni każdy użytkownik korzystający z katalogu biblioteki na smartfonie lub tablecie. Internetowe katalogi biblioteczne zostały przeprojektowane bowiem tak, aby ich układ i wygląd mógł się automatycznie dostosować do rozmiaru okna przeglądarek, na których jest wyświetlany. Dzięki temu rozwiązaniu, strony katalogów mogą być prezentowane zarówno na dużych ekranach monitorów, jak i na smartfonach.

Przebudowano też style prezentacji wyników wyszukiwania i informacji o rekordzie. Podkreślono ich wygląd i nadano większą klarowność odpowiednio grupując poszczególne strefy opisu formalnego i oddzielając je od haseł tematujących dokumenty. Usunięto zbędną pamięć podręczną (cache) wyników wyszukiwania, czego efektem stało się szybsze prezentowanie m.in. kolekcji „Nowości” w OPAC.

Modernizacja i uelastycznienie formularzy WWW w połączeniu z likwidacją zbędnych elementów utrudniających szybkie działanie katalogów on-line to proces, który będzie nieustannie postępował wraz ze zmianami technologicznymi internetowych stron i aplikacji. Zmierza on w kierunku rozwoju katalogów nowej generacji, których zwiastunem jest wyszukiwanie za pomocą faset.

Dotychczas stosowane w katalogach on-line wyszukiwanie taksonomiczne umożliwia dotarcie do wyniku za pomocą ograniczonych kryteriów. Korzystniej wobec tego przedstawia się wyszukiwanie za pomocą zestawów filtrów opracowanych na podstawie zawartości informacji bibliograficznych, tzw. klasyfikacja fasetowa, która poprzez większe możliwości ograniczania wyników wyszukiwania za pomocą kryteriów wyboru, daje większe możliwości wyszukania właściwego „hasła”; również dzięki intuicyjności stosowanego aparatu.

Model takiego wyszukiwania stosowany jest już w katalogach Bibliotece Narodowej oraz w Konsorcjum NUKAT, ale też w ogólnopolskim portalu społecznościowym http://w.bibliotece.pl Warto zaznaczyć, że nowy sposób filtrowania oparty o zdefiniowane grupy faset w katalogach OPAC systemu SowaSQL został przygotowany według wytycznych Biblioteki Narodowej. Wyjątkiem jest faseta „Nr Bibliografii Narodowej, która stała się zbędna w lokalnych katalogach. Dodano jednak filtry „Rodzaj zbiorów”, „Dostępność” oraz „Placówka”. W przypadku baz bibliograficznych, tj. Bibliografia Małopolski, zamiast powyższych faset dodano kryterium „Nazwa powiatu lub regionu”.

Pierwszą biblioteką, w której wdrożono nową wersję katalogu SowaSQL jest MBP w Olsztynie, będąca pionierem wśród bibliotek stosujących nowy model opracowania oparty o Deskryptory BN. W następnej kolejności nowy OPAC uruchomiono we wszystkich bibliotekach wykorzystujących system SowaSQL. 

Kategorie
Porady System Sowa

W kierunku mobilności. Nowe katalogi OPAC systemów SOWA

Nowy katalog OPAC został wzbogacony o nowatorskie usługi, dzięki którym komunikacja między biblioteką a użytkownikami staje się coraz bardziej transparenta. Prócz wdrożenia specjalistycznych narzędzi programistycznych, których zadaniem jest utrzymanie kompatybilności stron katalogów z szybko rozwijającymi się przeglądarkami internetowymi, postępuje rozwój funkcji społecznościowych, które wraz z technologiami mobilnymi stały się fundamentem idei Web2.0. Rosnąca liczba użytkowników urządzeń przenośnych wymusza konkretne działania związane z użytecznością katalogów bibliotecznych. Ich efektem jest możliwość personalizacji i optymalizacji aplikacji internetowych oraz stosowanie technologii nieznanych dotąd w bibliotekach, a powszechnie wykorzystywanych przez współczesnego konsumenta informacji.

Estetyka przede wszystkim…

Sposób prezentowania informacji o zbiorach w katalogu on-line jest ważną cechą wizerunkową biblioteki, a ciekawie „obudowany” opis bibliograficzny ma potencjał przyciągnięcia uwagi czytelników. Dlatego unowocześniono szereg drobiazgów, z których najistotniejszym jest „widoczny” panel odsyłający do szerszych informacji o dokumencie, tj. recenzja, inne wydania, QR kod. Wbudowano również stronę zawierającą informację o korzystaniu z ciasteczek (HTTP Cookie). Jest ona nie tylko kolorystycznie dopasowana do motywu graficznego katalogu, ale też zawiera istotne informacje na temat ciasteczek i sposobu zarządzania nimi przez użytkownika.

Kody QR i kody kreskowe

Prezentowanie kodu QR dla udostępnionego dokumentu w katalogu bibliotecznym jest w Polsce absolutnie nowatorskim rozwiązaniem, stosowanym jednak w bibliotekach w Stanach Zjednoczonych. Nowa wersja katalogu on-line systemu SOWA pozwala pobrać kod QR z każdego „rekordu” w systemie bibliotecznym i wykorzystać go w dowolnym celu, np. wydrukowania w formie nalepki na książce, ulotce informacyjnej, infografice itp. Temat ten wymaga szerszego omówienia i niebawem zostanie bardziej szczegółowo omówiony. W katalogu, tuż obok kodu została zawarta informacja czym jest znak QR (Quick Response) oraz jak można go odczytać. Zob. www.wadowice-wbp.sowa.pl/

Funkcją, która z pewnością zostanie doceniona przez użytkowników smartfonów korzystających z internetowego „Konta czytelnika”, jest dodanie numeru karty bibliotecznej do generowanego obrazka z kodem kreskowym. Kod użytkownika można pobrać bezpośrednio z katalogu OPAC po zalogowaniu się i zapisać w telefonie komórkowym lub tablecie, a następnie użyć w celu identyfikacji w bibliotece lub w automatach samoobsługowych. Pod kodem został dodatkowo dodany numer czytelnika na wypadek pojawienia się trudności w jego odczytaniu.

fot. flickr.com/herzogbr/  (CC BY-NC-SA 2.0) 

Katalogi coraz bardziej „nasze”

Personalizacja „Konta czytelnika” w katalogu OPAC stała się faktem. Wprawdzie użytkownicy nie mają jeszcze możliwości dopasowania kolorystyki tła ekranu do nastroju, ale zyskali możliwość samodzielnego wgrania do systemu swojego zdjęcia, które będzie widoczne po zalogowaniu się w katalogu, a niebawem też w module wypożyczeń. Możliwość samodzielnego dokonywania wyboru subskrybowanych powiadomień, to kolejna funkcjonalność systemu, dzięki której użytkownik może decydować o włączeniu lub wyłączeniu e-mailowych monitów, tj. przypomnienie o nieodebranych rezerwacjach, upływającym terminie zamówienia lub zwrotu, itp.

Udogodnienia dla słuchających

Wraz z włączeniem do katalogów Wolnych Lektur pojawiła się możliwość odtwarzania audiobooków, które stanowią pokaźny fragment cyfrowych zasobów. Wśród udostępnionych słuchowisk znajdują się dzieła posiadające strukturę wielu rozdziałów, prezentowanych jako osobne pliki dźwiękowe. Obecna wersja katalogu OPAC umożliwia odtwarzanie playlisty danego dzieła, bez konieczności uruchamiania pojedynczych plików. Poprawiono też odsłuchiwanie plików w formacie ogg.