Konsorcjum Bibliotek SOWA

17 listopada 2011 r. Biblioteka Śląska we współpracy z Konsorcjum Bibliotek „SOWA” i firmą Sokrates-software zorganizowała spotkanie dla bibliotekarzy z województwa śląskiego nt. komputeryzacji bibliotek publicznych w systemach SOWA.

Do Katowic przybyło 48 bibliotekarzy z całego województwa, którzy wysłuchali prezentacji i komunikatów przygotowanych przez przedstawicieli Konsorcjum oraz zapoznali się z propozycjami twórcy i producenta systemów SOWA. Spotkanie otworzyła Pani Maria Gutowska – Zastępca Dyrektora ds. Bibliotek Samorządowych z Biblioteki Śląskiej, która w towarzystwie instruktorów powitała zgromadzonych gości i zachęciła do owocnych obrad.

Pierwszy wykład wygłosił Wojciech Kowalewski, który poruszył problematykę tworzenia katalogów bibliotecznych w formacie MARC21, a następnie ich prezentację online. Tematem przewodnim wystąpienia była odpowiedź na pytanie: czy praca w systemie bibliotecznym wykorzystującym format MARC21 może być efektywna, a przy tym pasjonująca? W trakcie prezentacji multimedialnej zaprezentowane zostały profesjonalnie opracowane opisy bibliograficzne w katalogach bibliotecznych systemu SOWA2/MARC21 oraz efektowne przykłady wzbogacania opisów bibliograficznych adnotacjami i multimediami.

Kolejnym wystąpieniem była prezentacja Leszka Masadyńskiego, twórcy systemów SOWA, a zarazem mecenasa katowickiego spotkania. Z wykładu można było dowiedzieć się o interesujących wdrożeniach systemu SOWA2/MARC21, m.in. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu, Miejskiej Bibliotece Publicznej w Chrzanowie oraz filii Miejskiej Biblioteki Publicznej w Olsztynie – Planeta 11. Autor systemu bibliotecznego przedstawił również możliwości migracji ze starszych wersji oprogramowania SOWA do najnowszych rozwiązań informatycznych, działających w usłudze hostingu. Zaprezentowano również katalogi rozproszone bibliotek, które integrują katalogi biblioteczne w poszczególnych powiatach (w woj. śląskim jest ich aż dziewięć; dodatkowo jedna – wojewódzka).

Zaprezentowano również społecznościowy portal usług bibliotecznych w.bibliotece.pl, którego zadaniem będzie zintegrowanie środowiska czytelników, miłośników książek oraz bibliotekarzy. W rzeczywistości portal będzie olbrzymim katalogiem bibliotecznym agregującym informacje o zbiorach bibliotecznych, obudowanym nowoczesnymi rozwiązaniami informatycznymi (np. geolokalizacja) umożliwiającymi stworzenie osobistej biblioteki wirtualnej.

W trakcie panelu dyskusyjnego bibliotekarze wymieniali się spostrzeżeniami i doświadczeniami w zakresie rozumienia procesów automatyzacji bibliotek. Uzyskali również informacje o szkoleniach specjalistycznych i zdalnym wsparciu bibliotekarzy pracujących przy stanowiskach komputerowych z zainstalowaniem oprogramowaniem bibliotecznym.

5 i 6 listopada 2011 roku w siedzibie Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej odbyły się ostatnie już zajęcia dla bibliotekarzy uczestniczących w specjalistycznym szkoleniu „Wprowadzenie do Formatu MARC 21” realizowanym w ramach projektu „Bibliotekarz XXI wieku – przewodnik po labiryncie informacji i wiedzy”.

Niemal pięćdziesięciu bibliotekarzom z Lubelszczyzny (powiaty: bialski, radzyński i parczewski) uroczyście wręczono certyfikaty. W obecności Dyrektora Biblioteki PSW – Pani Marzeny Dziołak, bibliotekarze otrzymali gratulacje za „wytrwałość” i „obowiązkowość” w trakcie odbywającego się szkolenia, podczas którego zapoznali się m.in. z budową hasła opisu bibliograficznego książki dla wydawnictw jedno- oraz wielotomowych (praca autorska, praca zbiorowa) i opracowaniem wydawnictw seryjnych (serie proste i złożone). Poznano również metody dostępu do pól kontrolowanych przez kartotekę haseł wzorcowych [khw] oraz budowę rekordów haseł wzorcowych.

Gruntowna wiedza z zakresu katalogowania oraz tworzenia opisów bibliograficznych w formacie MARC21 została w całości oparta o wykorzystanie systemu bibliotecznego SOWA2/MARC21. W trakcie wykładów i warsztatów bibliotekarze poznali więc mechanizmy autoryzacji i walidacji rekordów bibliograficznych, procesy indeksacji pól i podpól oraz mechanizmy wyszukiwawcze protokołu z39.50 (pobieranie opisów bibliograficznych).

4 października 2011 r. w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy odbyło się kolejne spotkanie dla bibliotekarzy użytkujących oprogramowanie SOWA zorganizowane dzięki staraniom Konsorcjum Bibliotek „SOWA”, WBP w Bydgoszczy, oraz firmie SOKRATES-software. Bibliotekarze uczestniczący w spotkaniu ph. „Możliwości i propozycje komputeryzacji dla bibliotek publicznych w systemach SOWA” mieli możliwość zapoznania się z aktualnymi tendencjami w zakresie komputeryzacji warsztatu bibliotekarzy.

Postanowiliśmy zorganizować kolejne spotkanie dla bibliotekarzy, na którym w ramach wymiany praktycznych doświadczeń związanych z wykorzystaniem systemu SOWA2 w procesach komputeryzacji bibliotek, ukazano najciekawsze internetowe serwisy OPAC w bibliotekach publicznych i pedagogicznych. Przedstawiono również udział Konsorcjum w rozwoju systemu, a mianowicie możliwość pobierania haseł z aktualnej kopii SjHP BN przez biblioteki pracujące w systemie SOWA2/MARC21.

W trakcie spotkania twórca oprogramowania Leszek Masadyński zademonstrował funkcjonalność „zdalnego wsparcia” dla bibliotekarzy. Jest to usługa umożliwiająca zdalne połączenie się programisty lub informatyka ze wskazanym stanowiskiem komputerowym bibliotekarza i przeprowadzenie szkolenia, prezentacji, instalacji lub udzielenia wskazówek dotyczących eksploatacji oprogramowania i współpracującego z nim sprzętu peryferyjnego (drukarek, czytników, itd.). Technologia ta może mieć zastosowanie w dowolnej bibliotece i nie powoduje konieczności instalacji skomplikowanego oprogramowania komputerowego. Wystarczy jedynie wejść na stronę www.firma.sokrates.pl i klikając na ikonę „Pomoc zdalna” pobrać darmową aplikację, która umożliwi komunikację specjalisty z konkretnym stanowiskiem komputerowym.

W spotkaniu udział wzięło 29 bibliotekarzy z podregionu bydgoskiego w województwie kujawsko-pomorskim.

27 września 2011 r. w Czytelni Głównej Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej odbyło się spotkanie bibliotekarzy wykorzystujących oprogramowanie SOWA, zorganizowane przez Krośnieńską Bibliotekę Publiczną w Krośnie, Konsorcjum Bibliotek „SOWA” oraz firmę SOKRATES-software. Przybyli na spotkanie bibliotekarze z powiatów krośnieńskiego, dębickiego, jasielskiego, leskiego, sanockiego, strzyżowskiego i ropczycko-sędziszowskiego wysłuchali referatów i prezentacji, których tematem przewodnim były „Możliwości i propozycje komputeryzacji bibliotek publicznych w systemach SOWA”.

W trakcie spotkania ukazano ciekawe przykłady katalogów internetowych (OPAC) bibliotek pracujących w systemach SOWA, które opracowano w oparciu o wykorzystanie formatu MARC21 (wśród nich dominowały katalogi zawierające opisy z recenzjami zbiorów oraz załączonymi multimediami, np. okładkami książek). Przewodniczący Rady Konsorcjum – Wojciech Kowalewski, przekonywał zgromadzonych bibliotekarzy, że jedną z ważniejszych przyczyn odwiedzin czytelników, szczególnie młodego pokolenia, w bibliotece jest obecność w niej systemu bibliotecznego, który – wykorzystując usługi internetowe – stanowi narzędzie umożliwiające „prześwietlenie” katalogów bibliotecznych. Warunkiem satysfakcjonującego rezultatu wirtualnych odwiedzin jest wówczas nieskomplikowany i wydajny mechanizm wyszukiwawczy oraz jednolita informacja o zbiorach bibliotecznych.

Treścią spotkania było również przedstawienie możliwości komputeryzacji bibliotek publicznych w systemie SOWA2, którego funkcjonalność przedstawił Leszek Masadyński. Duże zainteresowanie wzbudziła prezentacja struktury systemu bibliotecznego działającego w formie hostingu (usługa obejmująca hosting aplikacji i baz danych). Twórca oprogramowania opowiedział o zastosowaniu nowoczesnych technologii umożliwiających pracę w systemie SOWA2 na zewnętrznych serwerach. Niesie to za sobą zdecydowaną poprawę szybkości opracowania zbiorów oraz jakości obsługi czytelnika, gdyż przeniesienie struktury systemu bibliotecznego na wysokowydajne serwery odciąża sieć w placówkach bibliotecznych. Ograniczona zostaje również obsługa informatyczna sprzętu i oprogramowania, gdyż to producent oprogramowania dba o jej ciągły rozwój i aktualizację.

W trakcie spotkania dyskutowano nt. rozwoju systemu SOWA2 i zadań Konsorcjum, do których należy m.in. wypracowywanie priorytetów dotyczących rozwoju systemu bibliotecznego i przedkładanie ich producentowi oprogramowania. Wymieniono również doświadczenia związane z katalogowaniem zbiorów bibliotecznych i elektroniczną rejestracją czytelników. Podjęto również temat problemów, jakie mają użytkownicy formatu MARC21 w związku z upraszczaniem gramatyki haseł przedmiotowych, m.in. rezygnacji ze stosowania określników formalnych na rzecz wprowadzenia tematów wyrażających formę, rodzaj, gatunek, typ dokumentu (terminy indeksowe, zwane też tematami formalnymi).

Relacja ze spotkania w KBP w Krośnie.