Kategorie
Szkolenia

Szkolenia w Bibliotece Śląskiej

6 i 13 marca 2013 r. w Bibliotece Śląskiej w Katowicach odbyły się specjalistyczne szkolenia dla bibliotekarzy z województwa śląskiego dotyczące opracowania zbiorów bibliotecznych w formacie MARC21. Na spotkanie, które skierowano dla bibliotekarzy pracujących w systemie SOWA2/MARC21, przybyło łącznie 37 osób.

W trakcie szkolenia omówiono ogólne zasady katalogowania, poszczególne strefy opisu bibliograficznego (w tym stosowane w ich obrębie znaki umowne; zasady ortografii, języka itp.), metody właściwego doboru i formułowania haseł oraz architekturę katalogu biblioteki. Zwrócono uwagę na kwestię spójności i jednoznaczności danych, które muszą być zgodne z odpowiednimi normami krajowymi oraz zaleceniami międzynarodowymi.

Część warsztatową wypełniła nauka opracowania z autopsji wydawnictw jednotomowych prac autorskich i zbiorowych (serie proste i złożone) oraz dokumentów dźwiękowych (książki mówione). Przedstawiono funkcję weryfikacji haseł osobowych w zaimplementowanej w systemie SOWA2/MARC21 kopią Kartoteki Haseł Formalnych Biblioteki Narodowej. Zaprezentowano katalogi w systemach SOWA, które stosują ujednolicone metody opisu bibliograficznego oraz możliwości współpracy z nimi w zakresie wymiany danych bibliograficznych.

Wszyscy bibliotekarze otrzymali niezbędne pomoce dydaktyczne.

Kategorie
Szkolenia

Szkolenia dla bibliotekarzy z woj. łódzkiego

W dniach 20 i 21 lutego 2013 r. w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi odbyło się specjalistyczne szkolenie dla bibliotekarzy z województwa łódzkiego z zakresu opracowania zbiorów bibliotecznych w formacie MARC21. Spotkania, które zorganizowano dzięki współpracy Działu Metodyki, Analiz i Promocji WBP w Łodzi z Konsorcjum Bibliotek „SOWA”, skierowano dla bibliotekarzy rozpoczynających pracę w systemie SOWA2/MARC21.

Szkolenie rozpoczęto od przedstawienia ogólnych zasad sporządzania rekordów bibliograficznych, m.in. omówienia stref oraz elementów opisu bibliograficznego druków zwartych oraz stosowanych w ich obrębie znaków umownych. Przedstawiono bieżące zmiany w związku z upraszczaniem gramatyki języka haseł przedmiotowych BN, a także sposoby wykorzystania Kartoteki Haseł Formalnych BN, której kopią zarządza system SOWA2/MARC21.

Część praktyczną szkolenia natomiast ćwiczenia z zakresu opracowania wydawnictw jednotomowych prac autorskich i zbiorowych (serie proste i złożone) oraz dokumentów dźwiękowych. Przedstawiono kryteria wyszukiwawcze protokołu z39.50 oraz metody wiązania miniatur skanów okładek książek z rekordami bibliograficznymi w systemie SOWA2/MARC21.

Uczestnicy spotkania otrzymali materiały do dalszego doskonalenia wiedzy z zakresu opracowania zbiorów bibliotecznych w formacie MARC21. Udział w szkoleniach był darmowy oraz certyfikowany.

Kategorie
Szkolenia

Ponadregionalna współpraca bibliotek w Konsorcjum SOWA

25 listopada 2012 r. minęły dwa lata od momentu powołania „Konsorcjum Bibliotek – Użytkowników Systemów Bibliotecznych SOWA”. Działania, których się podjęliśmy w tym czasie, zostały omówione w formie referatu na X Ogólnopolskiej Konferencji z cyklu „Automatyzacja Bibliotek Publicznych” pt. „Modele współpracy bibliotek publicznych – czy razem możemy więcej, szybciej, lepiej?”, w dniu 7 listopada 2012 r. w Warszawie.

Udostępniamy treść referatu oraz prezentację.

Kategorie
Szkolenia

Szkolenie dla nyskich bibliotekarzy

Miejskiej i Gminnej Bibliotece Publicznej im. Wł. Broniewskiego w Nysie, dn. 21 listopada 2012 r., odbyło się szkolenie z zakresu katalogowania zbiorów bibliotecznych w formacie MARC21, zaadresowane dla bibliotekarzy z powiatu nyskiego.

Szkolenie zorganizowano na prośbę Pani Dyrektor Joanny Kanin, która podjęła decyzję o migracji oprogramowania do systemu SOWA2/MARC21. W trakcie szkolenia omówiono także możliwości wykorzystania Kartoteki Haseł Formalnych BN oraz Słownika Języka Haseł Przedmiotowych BN, które zostały zaimplementowane w systemie komputerowym.

Kategorie
Szkolenia

Systemy SOWA najpopularniejsze wśród bibiliotek publicznych

W trakcie X Ogólnopolskiej Konferencji z cyklu „Automatyzacja Bibliotek Publicznych” pt. „Modele współpracy bibliotek publicznych – czy razem możemy więcej, szybciej, lepiej?”, która odbyła się w dniach 7-8 listopada 2012 r. w Warszawie, wygłoszony został raport Pani Dyrektor Katarzyny Winogrodzkiej nt. stanu komputeryzacji bibliotek publicznych.

Zaprezentowana analiza, tym razem za okres 2010-2012, powstała dzięki ankietom rozesłanym do wojewódzkich bibliotek publicznych. Wyniki zapytań opublikowane w tegorocznym raporcie, dotyczące wykorzystywanego oprogramowania bibliotecznego wykazują, iż wśród bibliotek publicznych najczęściej wykorzystywanymi systemami bibliotecznymi są systemy SOWA. To już kolejny raport, po tych z lat 2008 i 2010, który wskazuje na dużą popularność oprogramowania SOWA w polskich bibliotekach.

Dostęp do prezentacji: Raport o stanie komputeryzacji bibliotek publicznych 2012
Zdjęcia z konferencji: http://www.sbp.pl/galeria/szczegoly?galeria_id=6713

Kategorie
Szkolenia

Rada ds. KHW w Bibliotece Pedagogicznej w Koninie

17 października 2012 r. w Publicznej Bibliotece Pedagogicznej w Koninie odbyła się rada szkoleniowa dla nauczycieli bibliotekarzy, na temat Kartoteki Haseł Wzorcowych (KHW) w systemie SOWA2/MARC21. Radę szkoleniową poprowadziły: Anna Chudzińska, Hanka Kasperska-Stróżyk z Publicznej Biblioteki Pedagogicznej w Koninie Filia w Słupcy. W radzie wzięło udział 19 nauczycieli bibliotekarzy.

Kartoteka haseł wzorcowych w katalogu komputerowym PBP w Koninie jest tworzona na bazie indeksu haseł wzorcowych, systematycznie poprawianego (po konwersji danych z systemu SOWA1 do systemu SOWA2/MARC21). Zagadnienia dotyczące KHW mają ścisły związek z pracą Zespołu ds. Opracowania Rzeczowego, który został powołany we wrześniu 2011 roku w naszej placówce. Ważny etap prac stanowi, ujednolicanie zasad sporządzania rekordu hasła osobowego. Dzięki przeprowadzonym niezbędnym poprawkom w bazie Publicznej Biblioteki Pedagogicznej w Koninie i filiach w Kole, Słupcy i Turku wyszukiwanie może odbywać się prawidłowo.

Tematyka rady szkoleniowej dotyczyła: zasad sporządzania rekordów hasła wzorcowego – hasła osobowego, kartoteki haseł wzorcowych w systemie SOWA2/MARC21 w katalogu komputerowym PBP w Koninie, prezentacji haseł wzorcowych w katalogach on-line wybranych bibliotek (BN, NUKAT – integracja haseł wzorcowych).

Szkolenie rozpoczęto od usystematyzowania wiedzy dotyczącej KHW. Przedstawiono rodzaje kartotek wzorcowych, a także zasady ich organizacji, kontroli i spójności w zautomatyzowanych systemach informacyjno-wyszukiwawczych.

Kategorie
Szkolenia

„Zarządzanie nowoczesną biblioteką w systemie bibliotecznym SOWA” – relacja ze spotkania

26 czerwca 2012 r. w Auli Rady Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Szturmowej 1/3 w Warszawie, odbyło się spotkanie bibliotekarzy z województwa mazowieckiego poświęcone zagadnieniom komputeryzacji bibliotek pt. „Zarządzanie nowoczesną biblioteką w systemie bibliotecznym SOWA”. Z zaproszenia organizatorów spotkania – Biblioteki Wydziału Zarządzania UW i Konsorcjum Bibliotek – Użytkowników Systemów „SOWA” skorzystało 60 przedstawicieli bibliotek z Warszawy oraz Mazowsza.

Uczestników obrad serdecznie powitał Dziekan Wydziału Zarządzania UW prof. dr hab. Alojzy Z. Nowak, który przybliżył uczestnikom funkcję bibliotek akademickich na przykładzie Biblioteki Wydziału Zarządzania. Odniósł się także do misji bibliotek, które tworzą podstawy intelektualnego rozwoju społeczeństwa i porządkują zasoby  informacyjne.

Sesję wykładową otworzyła i moderowała Ewa Florek, kierownik Biblioteki Wydziału Zarządzania UW.

Pierwszy z prelegentów, Wojciech Kowalewski przedstawił dokonania bibliotekarzy w zakresie komputerowego opracowania zbiorów bibliotecznych i ich udostępniania w internecie. Omówił m.in. wybrane katalogi internetowe warszawskich bibliotek dzielnicowych (Ochota, Wola, Praga-Południe, Ursus, Wawer, Ursynów) oraz niektóre katalogi bibliotek akademickich (Biblioteka Akademii Obrony Narodowej, Biblioteka Główna Wojskowej Akademii Technicznej). Przedstawiona analiza katalogów bibliotecznych oraz wykazane paralele miały na celu wywołanie dyskusji nt. funkcji udostępniania informacji o zbiorach bibliotecznych.

Kolejne wystąpienie pt. „Biblioteka jako klient. Innowacyjne wdrożenie systemu SOWA2/MARC21 w Bibliotece Wydziału Zarządzania UW” wygłosiła Ewa Florek, kierownik tejże biblioteki. Biblioteka Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, podobnie jak każda inna biblioteka wydziałowa wyższej uczelni czy dzielnicowa lub gminna biblioteka publiczna, działa w określonym systemie biblioteczno-informacyjnym. Lecz funkcjonowanie biblioteki wyznaczają przede wszystkim potrzeby jej użytkowników. Wypełnienie obu warunków i zarazem sprawne działanie jest często trudne do zrealizowania.

Z pomocą bibliotekarzom może przyjść informatyzacja biblioteki czyli racjonalna eksploatacja uprzednio wprowadzonych już do systemów informatycznych danych i w możliwie największym dopuszczalnym zakresie wykorzystanie ich przez  inne  systemy informatyczne.

Biblioteka WZ UW dokonuje transferu danych między dwoma systemami zarządzania biblioteką: VTLS/Virtua i SOWA2/MARC21. W działającym w systemie biblioteczno-informacyjnym UW oprogramowaniu VTLS/Virtua prowadzony jest katalog i wypożyczalnia. Automatyzację pozostałych prac  zabezpiecza aplikacja SOWA2/MARC21.

W ramach tego innowacyjnego wdrożenia powstała i funkcjonuje pełnotekstowa baza prac dyplomowych Wydziału Zarządzania UW. Udostępniana ze strony internetowej Biblioteki WZ UW, może być oglądana wyłącznie jako bibliograficzna baza abstraktowa. Uprawniony czytelnik widzi pełny tekst jedynie po uprzednim dopuszczeniu przez bibliotekarza, na dedykowanym stanowisku w czytelni.

Obecnie w Bibliotece WZ UW pracuje się nad wdrożeniem systemu ochrony i identyfikacji zbiorów z wykorzystaniem RFID. Ze względu na to, że wypożyczalnia funkcjonuje w innym oprogramowaniu, implementuje się część systemu dotyczącą  zarządzania magazynami bibliotecznymi.

W drugiej części spotkania przedstawiono nowoczesne sposoby zarządzania pracą biblioteki za pomocą technologii wspomaganej RFID. Leszek Masadyński z firmy Sokrates-software omówił najciekawsze wdrożenia systemu SOWA, które podobnie jak w Bibliotece WZ UW usprawniły proces rejestracji i wypożyczeń zbiorów. Przedstawił również katalog rozproszony województwa mazowieckiego, który integruje w chwili obecnej katalogi 8 bibliotek publicznych  Warszawy i województwa mazowieckiego.

W trakcie kolejnego wystąpienia przedstawiono portal e-usług bibliotecznych w.bibliotece.plMichał Fryska kierujący sekcją programistów Sokrates-IT zaprezentował dotychczasowe i najnowsze osiągnięcie: możliwość stosowania tagów kontekstowych do opisów zbiorów bibliotecznych. Zapowiedział też rychłe włączenie nowych usług w portalu, m.in. geolokalizacji. Portal w.bibliotece.pl otwiera szereg interesujących możliwości. Dla czytelników – atrakcyjną formę informacji o zbiorach, skondensowaną do poziomu wydania dzieła. Dla bibliotekarzy – jeszcze większą promocję działalności bibliotek, np. poprzez możliwość stworzenia wirtualnych regałów książek zawierających zapowiedzi i nabytki wydawnicze.

W trakcie panelu dyskusyjnego kończącego spotykanie poruszono kwestie rozwoju systemów SOWA, które skierowane są ku rozwiązaniom internetowym (usługa hostingu, która eliminuje konieczność budowy zaplecza serwerowego), współdziałaniu z innymi systemami bibliotecznymi w zakresie rozwoju portalu w.bibliotece.pl oraz  współpracy z systemami użytkowanymi w bibliotekach akademickich (np. VTLS/Virtua). Uczestnicy spotkania dyskutowali również nt. rozbudowy funkcjonalności oprogramowania o nowe usługi zarządzające pracą biblioteki (m.in. systemy ochrony i identyfikacji zbiorów z wykorzystaniem RFID). Jednym z końcowych wniosków w dyskusji była konieczność powołania „centrum pomysłów”, do którego biblioteki mogłyby zgłaszać propozycje dotyczące rozwoju systemów SOWA (np. opracowania kartoteki wzorcowej dla klasyfikacji).

Na koniec uczestniczy obrad zwiedzili gmach Wydziału Zarządzania oraz wydziałową Bibliotekę.
Zapraszamy do odwiedzenia galerii zdjęć ze spotkania (fot. Robert Nalazek-Mościcki).

Kategorie
Szkolenia

Śląskie spotkanie z formatem MARC21

Bibliotece Śląskiej w Katowicach, 25 czerwca 2012 r., odbyło się szkolenie z zakresu katalogowania wydawnictw wielotomowych, prac współwydanych oraz dokumentów dźwiękowych zaadresowane dla bibliotekarzy pracujących w zintegrowanym systemie bibliotecznym SOWA2/MARC21.

Szkolenie zorganizowano dzięki współpracy Konsorcjum z Działem Instrukcyjno-Metodycznym Biblioteki Śląskiej, która posiadając status biblioteki wojewódzkiej, sprawuje opiekę oraz nadzór merytoryczny nad siecią bibliotek samorządowych województwa śląskiego.

Treść seminarium wypełniły ćwiczenia z zakresu katalogowania wydawnictw wielotomowych w systemie SOWA2/MARC21. Szczegółowo omówiono budowę opisów bibliograficznych dla prac autorskich i prac zbiorowych ze szczególnych uwzględnieniem tomów o tytule zależnym (niewyróżniającym) od tytułu całości oraz tomów o tytule wyróżniającym. Prace współwydane pod wspólnym tytułem i bez wspólnego tytułu, wydawnictwa niesamoistne wydawniczo oraz dokumenty dźwiękowe wypełniły pozostałą część spotkania.

W spotkaniu udział wzięło 24 bibliotekarzy z województwa śląskiego, w tym instruktorzy z Biblioteki Śląskiej oraz bibliotek z powiatów będzińskiego, tarnogórskiego i zawierciańskiego.

Kategorie
Szkolenia

Zarządzanie nowoczesną biblioteką w systemie bibliotecznym SOWA

Kategorie
Szkolenia

Podkarpackie spotkanie z formatem MARC21

5 czerwca 2012 r. w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rzeszowie odbyło się szkolenie bibliotekarzy z bibliotek publicznych z województwa podkarpackiego, poświęcone opracowaniu zbiorów bibliotecznych w systemie SOWA2/MARC21.

Na spotkanie zorganizowane przez Dział Instrukcyjno-Metodyczny WiMBP w Rzeszowie oraz Konsorcjum Bibliotek „SOWA” przyjechało 24 bibliotekarzy z 12 powiatów woj. podkarpackiego: bieszczadzkiego, brzozowskiego, dębickiego, jarosławskiego, jasielskiego, leskiego, łańcuckiego, przeworskiego, ropczycko-sędziszowskiego, rzeszowskiego, stalowowolskiego i strzyżowskiego.

Seminarium szkoleniowe otworzyła Pani Barbara Chmura, Dyrektor Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rzeszowie, która wraz z Panią Lucyną Kloczkowską, Kierownik Działu Instrukcyjno-Metodycznego oraz Ewą Lelek, wojewódzkim instruktorem ds. informacji uczestniczyły w prezentacji portalu usług bibliotecznych w.bibliotece.pl

Szkolenie rozpoczęto od przedstawienia ogólnych zasad sporządzania rekordów bibliograficznych, m.in. omówienia stref i elementów opisu bibliograficznego druków zwartych oraz stosowanych w ich obrębie znaków umownych. Część praktyczną wypełniły ćwiczenia z zakresu katalogowania wydawnictw jednotomowych z wykorzystaniem formularzy MARC wbudowanych do systemu SOWA2. Omówiono mechanizmy wyszukiwawcze protokołu z39.50 i sposoby pobierania gotowych opisów bibliograficznych z różnych katalogów w systemie SOWA.

Bibliotekarze wzięli także udział w dyskusji dotyczącej problemów, które mają użytkownicy formatu MARC21 w związku z upraszczaniem gramatyki haseł przedmiotowych, m.in. rezygnacją ze stosowania określników formalnych na rzecz wprowadzenia tematów wyrażających formę, rodzaj, gatunek, typ dokumentu.

Na koniec przedstawiono interesujące źródła bibliograficzne, które mogą stanowić pomoc przy opracowaniu zbiorów bibliotecznych w formacie MARC21. Wśród nich jest m.in. katalog WiMBP w Rzeszowie.