Kategorie
System Sowa

Społecznościowy OPAC i nowe możliwości systemu SOWA

Nowa odsłona katalogu on-line systemu SOWA2/MARC21 nastąpiła we wrześniu 2013 r. Moduł SOWA-WWW v.3.0 powstał po 11 miesiącach intensywnych prac informatycznych i jest pierwszym w Polsce bibliotecznym katalogiem internetowym wyposażonym zarówno w narzędzia społecznościowe, interfejs API służący do komunikacji sieciowej oraz semantyczne usługi sieci Web.

Nowy moduł SOWA-WWW, który jest zasadniczym komponentem systemu SOWA2/MARC21, zasiliły funkcje portalu e-usług bibliotecznych w.bibliotece.pl. Dla bibliotek użytkujących oprogramowanie SOWA2/MARC21, oznacza to tyle, że pełna aktualizacja katalogów on-line nastąpi automatycznie i nie będzie rodziła żadnych kosztów, o ile system biblioteczny działa w usłudze hostingu lub posiada instalację serwerową z ważną opieką serwisową. Istotna jest przy tym integracja katalogu bibliotecznego z portalem w.bibliotece.pl, który dostarczył katalogowi OPAC m.in. technologicznych nowinek ze świata Web 2.0.

Przy pobieżnym spojrzeniu na nowy katalog SOWY zmiany są niezauważalne, ale jest ich w istocie dużo, bo ponad 80. Prócz standardowych funkcji katalogu OPAC związanych z prezentacją informacji o zbiorach bibliotecznych w sieci WWW poprawiono dotychczasowe mechanizmy związane z przeszukiwaniem katalogu oraz prezentacją dostępności zbiorów (rezerwacje, zamówienia, obsługa zamówień międzybibliotecznych i zleceń zakupu). Zupełną nowością jest natomiast jeszcze większa integracja usług z portalem e-usług bibliotecznych w.bibliotece.pl

Do najistotniejszych cech OPACa v.3 należą:

1. integracja funkcji społecznościowych portalu w.bibliotece.pl

W katalogu OPAC prezentowane są oceny, recenzje i inne wydania poszukiwanej książki. Czytelnicy zyskali wobec tego możliwość napisania własnej recenzji i dodania jej z poziomu katalogu OPAC. Funkcjonalność umożliwiło powiązanie konta bibliotecznego z kontem w portalu w.bibliotece.pl, dzięki któremu można też łatwo oceniać przeczytane książki i globalnie dodawać miniatury okładek książek do rekordów.

2. trwałe odnośniki do rekordów i efektów wyszukiwania

Nazywane „permalinkami” są bardzo przydatne w świecie naukowym (cytowania, przypisy, bibliografia) oraz przy codziennym korzystaniu z katalogu. Permalink to specjalnie opracowany, niezmienny i bezpośredni adres URL kierujący do konkretnego adresu WWW. Z tej funkcjonalności w katalogu OPAC skorzystają wszyscy; umożliwia ona wygenerowanie formularza wyszukiwawczego do konkretnego zapytania, a następnie załączenia go na stronach WWW.

3. efektywne buforowanie kolekcji i okładek

Pamięć podręczna (tzw. cash) w katalogu OPAC jest rozwiązaniem, dzięki któremu nawet po 2 godzinach będzie można wejść na stronę prezentująca wyniki wyszukiwania. Daje to także możliwość ponownej zmiany utawień filtrów już po wykonaniu zapytania oraz ich użycie w zakładce „Nowości”, a zatem jeszcze większą wydajność katalogu internetowego biblioteki.

4. lokalny schowek na rekordy

Bez logowania, umożliwiający szybkie dodawanie znalezionych rekordów do schowka, z którego potem będzie można zamówić, zarezerwować, a także wydrukować czy wysyłać wybrane dokumenty.

5. wysyłanie informacji o konkretnym dokumencie

Niejednokrotnie zdarza się okazja, aby wysłać znajomemu link do książki, którą poszukiwał przez długi czas. Polecanie „rekordów” przyjaciołom bezpośrednio z katalogu OPAC za pomocą prostego formularza generowanego przez email jest więc rozwiązaniem, na które czekało wielu użytkowników bibliotek i samych bibliotekarzy. Teraz już jest to możliwe. Nie trzeba być zapisanym do biblioteki, nie trzeba logować się do systemu, ważne aby pokazać i polecić to, co biblioteka przygotowała w swojej ofercie czytelniczej. Internetowe „polecanie” posiada także zabezpieczenie przed spamem.

6. Intefejs API i nowoczesne usługi wyszukiwania

API umożliwia integrację różnych aplikacji internetowych z katalogiem on-line systemu SOWA. Dzięki wykorzystaniu protokołu SOWA API można m.in. swobodnie wymieniać dane w formacie JSON z portalu w.bibliotece.pl, a zatem automatycznie pobierać listę nowości bibliotecznych, zdalnie rejestrować czytelników oraz zamawiać i rezerwować zbiory z katalogu OPAC.

7. SOWAI-PMH i współpraca z bibliotekami cyfrowymi

Komunikacja pomiędzy repozytoriami i bibliotekami cyfrowymi oparta jest na protokole OAI-PMH, dzięki któremu pobierane i indeksowane są metadane ze zdalnych bibliotek cyfrowych. Bramka protokołu OAI-PMH to niezależny moduł serwerowy, który służy do selektywnego pobierania rekordów bibliograficznych z systemu bibliotecznego SOWA2SQL/MARC21. Dzięki temu modułowi biblioteki mogą udostępniać swoje dane przez protokół OAI-PMH w rozmaitych metawyszukiwarkach integrujących zasoby cyfrowe. Stawia to zbiory portalu w.bibliotece.pl obok takich dostawców danych jak Federacja Bibliotek Cyfrowych.

Lista nowości w katalogu OPAC nie jest jeszcze wyczerpana, w przyszłości bowiem planuje się kolejne usprawnienia dla czytelników, które już teraz są w fazie testowania.